
نویز؛ روایتهای واقعی از گوشهو کنار دنیا
پادکست مستندمحور دربارهی داستانهای واقعی جنایی و بیزینسهای ممنوعه و لایههای پنهان تاریخ معاصر.
نویز؛ روایتهای واقعی از گوشهو کنار دنیا
گاهی حقیقت از آنچه فکر میکنیم، تاریکتر و پیچیدهتر است. نویز از دل همین باور متولد شد؛ پادکستی که به سراغ لایههای پنهان تاریخ معاصر میرود. دنیا آنقدری که به نظر میرسد منظم و قانونمند نیست. زیر این لایهی شیک و اتوکشیده، یک «اقتصاد سایه» جریان دارد که نبض واقعی جهان دست اوست.
داستانی که از یک شکست شروع شد
یونس شجاعی، پیش از نویز، پادکستهای دیگری هم ساخته بود. اما هیچکدام به نتیجه نرسیدند. اولین تجربهاش پادکستی بود به اسم «یار دبستانی» با شعاری ساده و صمیمی: «همهی ما داستانی داریم.» آن روزها تجربهی ادیت و رکورد کردنش خیلی ضعیف بود؛ خودش میگوید وقتی به اولین فایل رکورد شدهاش بعد از ادیت فکر میکند، انگار «جگر زلیخا» بود. اما همان مسیر ناهموار، او را به جایی رساند که امروز ایستاده است.
آشنایی یونس با دنیای پادکست، مدیون دوستی به نام خسرو صابری است. کسی که جرقهی اول را در ذهن او زد. یونس آن روزها باریستا بود و قهوه میفروخت. عاشق کامپیوتر بود و در همان دوران باریستایی، پادکستسازی را شروع کرد. مسیری پرپیچوخم که بعدها به تولد نویز انجامید.
نویز؛ جایی که حقیقت از قاب تلویزیون بیرون میزند
نویز یک پادکست مستندمحور است که به روایت داستانهای واقعی جنایی و بیزینسهای ممنوعه میپردازد. کار یونس در این پادکست، دست گذاشتن روی لایههای تاریک و پنهان تاریخ معاصر است؛ از قاچاق سازمانیافته وسط ویرانههای جنگ گرفته تا کمپانیهایی که از بحرانها ثروتهای افسانهای میسازند.
هر قسمت حاصل ماهها تحقیق، بررسی اسناد و چسباندن تکههای پارهپوره شدهی واقعیت به همدیگر است. یونس با صدای خودش، این داستانها را طوری روایت میکند که شنونده را تا انتها پای گوشی نگه میدارد. فرم کار نویز، مستندهای داستانی و کارهای تحلیلی-سینمایی است؛ جایی که مرز بین مستند و داستان آنقدر باریک میشود که فراموش میکنی کدام کدام است.
مخاطب نویز همهی کسانی هستند که به داستانهای واقعی، تاریخ معاصر، جنایی و بیزینس علاقه دارند؛ کسانی که به روایتهای بلند و مستند و گزارشهای بلند داستانی و واقعی علاقه دارند. اینجا ما لانگفرم میشنویم. اینجا فرصت داریم در دنیای یک داستان غرق شویم و تا انتها با آن نفس بکشیم.
چه چیزی نویز را متفاوت میکند؟
یونس بیشتر دنبال داستانهایی از کسبوکارهای سایه و بیزینسهای ممنوعه (شدو بیزینس) است. در کانال یوتیوبش فرایندمحور است و روند این بیزینسها را بررسی میکند، اما در پادکست روایتمحور و قصهوار پیش میرود. این تفاوت، نویز را از بسیاری از پادکستهای جنایی دیگر جدا میکند. اینجا خبری از لیست خشک و خالی از وقایع نیست؛ اینجا ما در دل داستان زندگی میکنیم.
روند تولید؛ جایی که زمان معنای دیگری دارد
روند تولید نویز، بیش از هر چیز بر تحقیق استوار است. بیشترین زمان صرف تحقیق و جمعآوری اطلاعات مستند میشود. یونس حتی اپیزودی داشته که حدود 7 ماه زمان صرف تحقیق، ساخت و تصویرسازیاش شده است. این عدد را وقتی میشنوی، تازه میفهمی که نویز چقدر برای هر دقیقهاش وقت گذاشته است.
عوامل تولید
یونس شجاعی همهی کارهای تولید نویز را خودش انجام میدهد؛ از تحقیق و نویسندگی و روایت گرفته تا ادیت و طراحی صدا و طراحی گرافیک و مدیریت شبکههای اجتماعی. تنها بخشی که از بیرون میآید، موسیقی تیتراژ است: قطعهای به نام «Under the Grand» ساختهی Raining Yu که با اجازهی خودش برای تم کار نویز استفاده میشود. یوتیوب Raining Yu
از کجا شروع کنیم؟
اگر میخواهید تازه با نویز آشنا شوید، این قسمتها پیشنهاد میشوند:
- کانتری کلاب بغداد — داستان جیمز ثورنت، چترباز سابق ارتش بریتانیا، که در قلب منطقه سبز بغداد، یک باشگاه شبانه تأسیس کرد؛ جایی با لیموزین مرسدس بنز و صندلیهای مرمر ایتالیایی. شنیدن در کستباکس
- تجارت با مرگ (بمبیابهای تقلبی جیم مککورمیک) — داستان ADE 651، دستگاهی که با یک آهنربای کوچک، سربازها ماشینها را در ایستبازرسیهای بغداد «بمبیابی» میکردند. شنیدن در کستباکس
- شبحی به نام جودی — داستان جودی هریس، زنی که در چند ماه، هویت دهها نفر را دزدید، سه ایالت استرالیا را دور زد و در اوج ماجرا عاشق یک پلیس شد. شنیدن در کستباکس
چرا هنوز میسازد؟
یونس معتقد است حقیقت همیشه آن چیزی نیست که به ما نشان میدهند. او با نویز تلاش میکند تکههای پارهپوره شدهی واقعیت را به هم بچسباند و روایتهایی را تعریف کند که در رسانههای جریان اصلی کمتر به آنها پرداخته میشود. علاقه به تحقیق و به اشتراک گذاشتن آن با دیگران، موتور محرک اوست. او عاشق این است که چیزی را کشف کند و بعد آن را با شنوندههایش قسمت کند.
سختترین بخش پادکستسازی برای او بخش تحقیق است؛ جایی که باید ساعتها وقت بگذاری و منابع مختلف را بررسی کنی. بعد از آن، تعلیقسازی هنگام داستانگویی است؛ هنر نگه داشتن شنونده پای گوشی و ساختن لحظههایی که نفس را در سینه حبس میکند.
توصیهاش به کسی که میخواهد پادکست بسازد یک جمله است: همه تلاشت را بکن و 100٪ خودت را بذار و کمکم رشد کن. به قول ژاپنیها: کایزن — بهبود ذرهذره و مداوم یک چیز. او معتقد است که پادکستسازی مسابقهی سرعت نیست؛ یک سفر طولانی است که در آن هر قدم، تو را به نسخهی بهتری از خودت تبدیل میکند.
پادکستهایی که یونس دوست دارد
یونس پادکست چنل بی را بهعنوان یکی از پادکستهای مورد علاقهی خود معرفی میکند؛ پادکستی که به روایت ماجراهای واقعی میپردازد و در فضای پادکست فارسی جایگاه ویژهای دارد. شنیدن چنل بی در کستباکس
او همچنین از پادکست کافه بزرگسالی حمایت و معرفی میکند؛ پادکستی که در آن آدمهای مختلف با تجربههای گوناگونشان سر میزهایی نشستهاند و حرفهایشان را میشنویم. اینجا ما با آدمها همسفر میشویم و از دریچهی چشمهایشان به دنیا نگاه میکنیم. شنیدن کافه بزرگسالی در کستباکس
پادکستهای نوپایی که یونس حمایت میکند
یونس به پادکستهای نوپا هم توجه دارد و دو پادکست را بهطور خاص معرفی میکند:
- پادکست چپتر — داستان قشنگی روایت میکند و نویسندهی داستانها خودش است؛ ترکیبی از روایت و خلاقیت که شنیدنش را جذاب میکند. شنیدن چپتر در کستباکس
- شاعرانهها و قصههای شبنم حکیم هاشمی — شبنم حکیم هاشمی شاعر، ترانهسرا و نویسندهی ایرانی است که مجموعههای صوتی متعددی مثل «روایتهای شاعرانهی رنگها و فصلها» را منتشر کرده است. اینجا شعر و قصه به هم میرسند و جهانی شاعرانه میسازند. شنیدن در کستباکس
#پادکست_جنایی #مستند #بیزینس_ممنوعه #اقتصاد_سایه #نویز #یونس_شجاعی #پادکست_فارسی #تاریخ_معاصر #کانتری_کلاب_بغداد #جودی_هریس #پادکست_ایرانی #لانگ_فرم #شدو_بیزینس
لینکهای مرتبط و ارتباطات
اگر میخواهید حقیقتهایی که پشت قاب تلویزیون پنهان میمانند را از نزدیک دنبال کنید، از راههای زیر با نویز همراه شوید:
اگر این پادکست را دوست داری، اینها را هم ببین
خبرنامهی پرشینپاد
معرفی پادکستهای تازه و پیشنهادهای شنیدنی را در ایمیلات دریافت کن.
عضویت در خبرنامه