هزار قاب؛ روایتی که از قاب هنر بیرون می‌زند
گاهی یک ایده از ساده‌ترین جاها شروع می‌شود؛ از همان گپ‌های دوستانه‌ای که وسط بحث درباره‌ی اقتصاد یا سیاست، ناگهان کسی برای اثبات حرفش به یک نقاشی یا یک اثر هنری اشاره می‌کند. فرید مستوفی، مترجم و محقق هنر، سال‌ها همین کار را می‌کرد. تا اینکه یک روز یکی از دوستانش که خودش پادکستر بود، به او گفت: «چرا این‌ها را ضبط نمی‌کنی؟» و این‌طور شد که هزار قاب متولد شد.
قسمت اول برای فرید تجربه‌ی عجیبی نبود. بخش بزرگی از آن به تحقیق و نوشتن گذشت؛ کاری که همیشه انجام می‌دهد و نوشتن برای هنر برایش عزیز است. اما بخش فنی — یاد گرفتن نرم‌افزار، دست‌وپنجه نرم کردن با چالش‌های ضبط و تدوین — دنیای تازه و جذابی بود که او را وارد مرحله‌ی جدیدی کرد.
پادکستی که لزوما درباره‌ی هنر نیست
هزار قاب در ظاهر یک پادکست هنری است، اما فرید تلاش می‌کند از قاب هنر بیرون بزند. او داستان پشت خلق هر اثر را روایت می‌کند؛ اینکه چرا خلق شده، چه تأثیری در زمان خودش و بعدها داشته، و چه زمینه‌های تاریخی، اقتصادی و اجتماعی آن را احاطه کرده‌اند. کمی هم از سبک‌ها و زندگی هنرمندها می‌گوید.
فضای پادکست بسته به موضوع تغییر می‌کند، اما لحن همیشه خودمانی است؛ فرید طوری حرف می‌زند که انگار برای دوستانش چیزی تعریف می‌کند. مخاطب او همه‌ی آدم‌ها هستند؛ آدم‌هایی که لزوماً هنر نمی‌شناسند اما روایت‌شنیدن را دوست دارند. البته کسانی که به هنر، تاریخ یا تحلیل علاقه دارند، بیشتر لذت می‌برند. شنونده در نهایت ترکیبی از روایت هنر، اتفاقات تاریخی، تحلیل و ارتباط بین هنر و زمینه‌های دیگر را دریافت می‌کند؛ و شاید مهم‌تر از همه، این درک که اتفاقاتی که به‌ظاهر بی‌ربط به نظر می‌رسند، خیلی هم به هم مربوط‌اند.
به گفته‌ی فرید، بخش تحلیل نقطه‌ی تمایز هزار قاب است. جایی که هنر تنها یک بهانه است برای فهمیدن جهان.
فرید مستوفی؛ از ترجمه تا پژوهش هنر
فرید مستوفی از ترجمه‌ی مطبوعاتی وارد فضای نوشتن شد. بعدها وارد اکوسیستم استارتاپی شد، مدیر تولید محتوا بود و الان مدیر دیجیتال مارکتینگ است. اما همیشه ارتباطش با هنر را نگه داشته و کارشناسی ارشد پژوهش هنر گرفته است. به گفته‌ی خودش، هزار قاب عصاره‌ی تمام دانش و تجربه‌ی اوست، به‌علاوه‌ی دانش فنی تدوینی که برای پادکست رفته و یاد گرفته است.
جالب اینکه او تقریبا همه‌ی نقش‌های تولید را خودش بر عهده دارد: تهیه‌کننده، تدوین و میکس، موسیقی و جینگل، طراحی گرافیک و مدیریت شبکه‌های اجتماعی. تنها نقش دیگری که در این میان وجود دارد، نادیا فاضلی است که مدیریت تولید و اسپانسرینگ را انجام می‌دهد.
روند تولید هم ساده و مشخص است: اول موضوع انتخاب می‌شود. چون فرید دانش اولیه نسبت به موضوع دارد، به تحقیقات اولیه نیازی نیست. بعد تحقیقات دقیق‌تر و عمیق‌تری انجام می‌شود و بر اساس داده‌های خام، متن اپیزود نوشته می‌شود. سپس ضبط و تدوین انجام می‌شود، کاورهای مورد نیاز ساخته می‌شوند و در نهایت قسمت منتشر می‌شود.
از کجا شروع کنیم؟
اگر می‌خواهید تازه با هزار قاب آشنا شوید، فرید این قسمت‌ها را پیشنهاد می‌دهد:
- اپیزود دو قسمتی ادوارد هاپر — به گفته‌ی خودش بهترین اپیزودی است که ساخته، بیشتر به دلیل علاقه‌ی شخصی‌اش به آثار هاپر.
- در ستایش سوگ — برای او جذاب است چون تلاش می‌کند موضوع‌های خلاقانه‌تری انتخاب کند.
- این هنر است؟ — مفهومی که در این اپیزود انتخاب شد مفهوم سختی بود و نوشتنش خیلی زمان برد تا دقیق باشد؛ درباره‌ی هنر پست‌مدرن و اثری از مارسل دوشان.
این قسمت‌ها را می‌توانید در کست‌باکس، اسپاتیفای، اپل پادکست و یوتیوب بشنوید.
چرا هنوز می‌سازد؟
فرید می‌گوید وقتی روی قسمت‌های مختلف کار می‌کند، انگار وارد دنیایی می‌شود که کاملاً متعلق به خودش است. از طرفی، تحقیقات عمیق‌تر باعث می‌شود دانش خودش بیشتر شود و در نتیجه تحلیل‌های بهتری داشته باشد. او واقعاً دوپامین تولید پادکست را حس می‌کند.
اما سخت‌ترین بخش پادکست‌سازی برای او، تدوین‌های اولیه‌ی صدا است؛ کاری زمان‌بر که باید با دقت انجام شود. با این حال، توصیه‌اش به کسی که می‌خواهد پادکست بسازد یک جمله‌ی کوتاه است: Follow your heart.
پادکست‌هایی که فرید دوست دارد
فرید زیاد پادکست گوش نمی‌دهد و هرچه همسرش بگذارد می‌شنود. اما یک پادکست تحلیلی درباره‌ی موزیک را به یاد دارد که یک قسمت از آن، موزیک‌های شهرام شبپره را به‌صورت تخصصی تحلیل می‌کرد. متأسفانه اسمش را فراموش کرده. اپیزودهای قدیمی طنزپردازی که درباره‌ی کمدین‌ها بود را هم دوست داشت.
او همچنین یک پادکست نوپا را حمایت و معرفی می‌کند: ارثیه
و اما پادکستی که خودش عاشقش است:
پادکست کُرُن؛ موسیقی ایرانی را از دریچه‌ای عمیق‌تر ببینیم. بردیا دوستی در هر قسمت یکی از آثار موسیقی ایرانی را انتخاب می‌کند و با دانشی که از دستگاه‌های موسیقی دارد، آن را از جهات فنی، تاریخی و حاشیه‌ای بررسی می‌کند. این پادکست برای کسی که می‌خواهد موسیقی را «آگاهانه‌تر» بشنود، یک همراه بی‌نظیر است.
#پادکست_هنری #تاریخ_هنر #تحلیل_هنر #هزار_قاب #فرید_مستوفی #پادکست_فارسی #هنر_و_جامعه #ادوارد_هاپر #مارسل_دوشان #پادکست_ایرانی #پادکست_کرن
لینک‌های مرتبط و ارتباطات
اگر دوست دارید هر قاب، شما را به دنیایی تازه ببرد، از راه‌های زیر می‌توانید با هزار قاب همراه شوید:
اگر این پادکست را دوست داری، این‌ها را هم ببین
خبرنامه‌ی پرشین‌پاد
معرفی پادکست‌های تازه و پیشنهادهای شنیدنی را در ایمیل‌ات دریافت کن.
عضویت در خبرنامه